• bilgi@tumistanbul.com
  • 0212 934 0 741

HABER DETAYI

3 Haziran 2018 18:26

İstanbul Merdivenli Sokak Tarihi

İstanbul Merdivenli Sokak Tarihi

İstanbul binlerce yıllık bir tarihi barındırmış, onlarca medeniyetin beşiği olmuştur. Bugüne kadar bir çok medeniyetin başkenti olmuş, bir çok roman, hikaye filme ve bir çok usta şairin şiirlerine konu olmuş, bir çok sanatçıya ilham kaynağı olmuştur. Eski zamanlarda en büyük bir kaç kentten biriydi ve en kalabalık avrupa kentlerinden biriydi. İstanbul’un gezilip görülesi o kadar çok yeri var ki anlatmakla bitmez gezip görmek gerekir. Tabi İstanbul görkemli merdivenleriyle de ünlüdür. Merdivenler hemen hemen hayatımızın her alanında mevcuttur. Merdivenlerin ilk olarak Şanlıurfa yakınlarında Göbekli Tepe mevkinde rastlanmıştır. Hatta Ay’ın fethinde bile kullanıldığı söylenmektedir. İşte hayatımızın her alanında olan merdivenler İstanbul’da hemen hemen her semtte bulunmaktadır. Mesela birkaçından başlayalım.

 

En tarihi semtlerden biridir Balat, bir zamanlar Yahudi ve Rum nüfusunun çoğunluk olarak yaşadığı en ilgi çekici semtlerden biriydi. Rengarenk evleriyle fotoğraf düşkünlerinin uğrak noktalarından biri olabilir. Balatın her bir sokağında ayrı bir macera her bir sokağında ayrı görülesi yer bulunmaktadır. Merdivenli yokuş da bunlardan biridir. Yan yana sıralanmış rengarenk yokuş evleri fotoğraf tutkunları için vazgeçilmezdir. Evler UNESCO’ya uygun olarak pastel renklere boyanmıştır. 1988 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne dahil edilmiştir. Şimdi ismide bir hayli dikkat çeken bir merdivene KAMONDO merdivenlerine bakalım. İsmi gibi hikayesi de ilginç. 1850’li yıllarda en meşhur banker ailelerinden kamondo ailesinin bir üyesi adına yapılmıştır. Komando ailesi Osmanlı tarihinde önemli bir yere sahip olmuştur. Modernleşme anlamında bir çok katkısı olmuştur. Kırım savaşı’nda  Osmanlı’yı maddi olarak desteklemiştir. Osmanlı’da ilk mülk edinme hakkı verilmiş yabancı uyruklu kişi olmuştur. Şu ana kadar gördüğüm en göz alıcı merdivenlerden biri bence ve bir adamın torunlarına düşkünlüğü neticesinde yapılmıştır.

Büyük baba torunları okula yokuştan rahat gidebilsin diye yaptırmıştır. Haydar Paşa merdiveni; Padişah 3. Selim’in kendi adını taşıyan Selimiye Kışlasını’nın yapımında emeği çok geçen Haydar Paşanın adını bu semte vermiştir. Ayrılıkların, aşkların, kavuşmaların şahidi olmuştur merdivenler. Ayrıca hepimiz izlemişizdir eskiden çekilen hemen hemen her filme bir sahne de yer almıştır bu merdivenler. Diğer bir merdiven Cihangir’de bulunuyor. Rengarenk merdivenler upuzun uzanıyor gidenler gün doğumuna doyum olmadığını söylüyorlar. Rengarenk boyanması da oradaki bir esnafın kötü görüntünün gitmesi daha güzel görünmesini istemesiyle başlamıştır. Hiçbir maddi destek almadan kendi imkanlarıyla ve 3 gencin yardımıyla merdiveni gök kuşağı renklerine boyamıştır. Yardım etmeyenlerin bile işi yapanla acıkmışlardır diye yemek yardımında bulunmuşlardır.

Yüksek kaldırım; bin sekiz yüzlü yıllarda binlerce kişi bu kaldırımı tırmanarak  Galata’dan Beyoğlu’na ulaşıyormuş. Ama artık merdivenden eser kalmamış; kaldırımları tek tek söküp dümdüz asfalt yapılmış. Bir diğer merdiven Çapanoğlu sokağındadır. Buraya Çapanoğlu sokağı denmesinin nedeni ise Çapanoğlu ailesinden gelmektedir. Çapanoğulları Orta Anadolu’da hakimiyet kuran ayan ailesidir. Bin sekiz yüzlerde 2. Mahmut ayanların gücünü kırmıştır. Tanzimat Döneminde aile siyasal alandaki konumunu tekrar yerine getirmek için çaba içine girmiştir. Etkilerini 20. Yüzyıla kadar sürdürmüşlerdir. Kurtuluş Savaşı’na karşı ayaklanma başlatmışlardır. İlerleyen dönemlerde siyasal anlamda bir çok görevde bulunmuşlardır. Gelelim bu merdivenli sokağın bu adı neden aldığına. Bu dönemde 2. Mahmut atamaların altından hep Çapanoğlu’nun çıkmasından yakınmaktadır. İç Anadoludaki başarıları ailenin devlet kademelerinde söz sahibi olmalarına olanak sağlamıştır. 2. Abdulhamit’in yaveri de “Her taşın altından bir Çapanoğlu çıkar ” diyerek ailenin yükselişini padişaha bildirir. Bu merdivenlerin bulunduğu bu sokak adını Çapanoğlu Aşireti’nden almaktadır.

HABERE YORUM YAP

HABERE YAPILAN YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.