• bilgi@tumistanbul.com
  • 0212 934 0 741

HABER DETAYI

20 Mayıs 2018 10:00

İstanbul Şemsi Paşa Medresesi

İstanbul Şemsi Paşa Medresesi

Medrese il olarak İstanbul’a bağlıdır. İstanbul’un Üsküdar ilçesinde bulunmaktadır. Bulunduğu semtin adı medresenin adıyla aynı olup Şemsi Paşa’dır. Medrese Şemsi Paşa Külliyesi’nin bir bölümünü oluşturur. Hatta yapılış aşamasına baktığımızda medresenin külliye ile birlikte yapıldığını görüyoruz. Medreseyi yapan kişinin kim olduğunu araştırırsak da hiç şüphesiz ki karşımıza çıkan isim Mimar Sinan olacaktır. Mimar Sinan’a medreseyi yaptıran kişi ise Şemsi Ahmet Paşa’dır.

Şemsi Ahmet Paşa bir vezirdir ve tarihteki iki önemli kişiye vezirlik yapmıştır. Bu kişilerden ilki Sultan II. Selim’dir. Diğeri ise Sultan III. Murad’dır. Yıl olarak baktığımızda Sultan II. Selim için 1566-1574, Sultan III. Murad için ise 1574 ve 1595 yıllarını görebiliriz. Şemsi Paşanın yetiştirilişine bakarsak onun tam bir Enderun çıkışlı olduğunu görüyoruz. Onu vezirlik görevine atayan kişi II. Selim olmuştur. Vezrlikten önce de pek çok alanda görev almıştır. Onun aldığı görevler arasında Avcıbaşı, Bölük Ağası, Müteferrika ve Sipahiler Ağası gibi alanlar vardır.

Şemsi Paşa Medresesi

Medrese Şemsi Paşa semtinde yer alır. Semtte bu isimle anılan bir de cami vardır. İşte bu medrese o caminin kuzey ve batı tarafındadır. Şekil olarak L harfine benzer. Yapılışında tuğla ve taş etkili olmuştur. Taş için kesme taş kullanılmıştır. Kullanılan bu kesme taşların sırası toplamda bir sıradır. Tuğlaya gelince ise üç sıra tuğla hatılı söz konusudur. Hücrelerin önünde bir revak vardır ve bu revak kubbeli değildir. Peki revak nedir? Revak sözcüğünü medreseleri, camileri, külliyeleri araştırırken sık sık duyabilirsiniz. Kelime eski bir kelime olduğu için anlayamayadabilirsiniz. O yüzden revak sözcüğünün tanımına değinmekte yarar vardır. Revak nedir? Revak tanım olarak bakıldığında sırtı bağlı bulunduğu binaya dayalı, önü açık, üstü örtülü, örtüsü sütun veya payelerle taşınan mekana verilen addır. Şemsi Paşa Medresesi’ndeki revaklarda  yeşil ve siyah poşr gibi sütunlar kullanılmıştır. Medresenin sütun başlıkları baklavalıdır. Hücreleri 2.95 çarpı 2.95 metre boyutlarındadır. Duvar kalınlığına baktığımızda ise 0.80 metre olduğunu görüyoruz.

Medreseden Tekkeye

Medrese Şemsi Paşa’nın vefatına kadar medrese olarak kalmıştır. Ancak Şemsi Paşa’nın vefatıyla birlikte bir değişime uğramış ve artık tekke haline getirilmiştir. Şemsi Paşa tekkesinin şeyhlerine değinmek gerekirse  Şeyh Osman Efendi medresenin şeyhlerinden biridir. Kendisinin bir de lakabı vardır. O Nefes Ambarı lakabıyla bilinir. Medresenin tekke haline getirildi ama bu olayın ne kadar sürdüğü bilinmemektedir. Medresenin hangi tarihe kadar tekke görevi üstlendiği meçhuldür. Bu yüzden bilinmeyen bir zaman diliminde faaliyetlerini durdurmuş olabilir.

Depremlerin Zarar Verdiği Yapılar

Sultan Bayezid dönemini bilenler bilir. O dönem bir deprem olmuştu. O deprem öyle şiddetli bir depremdi ki hem can kaybına hem mal kaybına neden olmuştu. Depremle birlikte denizler de durmamış taşma eylemi göstermişti. Halk o depremde o kadar zarar gördü ki yaklaşık 45 gün boyunca dışarıda çadırlarda kaldılar. Bu depremden tek korkan elbette ki sadece halk değildi. Sultan Bayezid bile depremin şiddetinden etkilenmişti. Öyle ki depremin şiddetini gören sultan içinde yaşadığı sarayın duvarlarının yıkılma ihtimaline karşın hemen çadır kurdurmuş, çadıra yerleşmişti. Ve 10 gün kadar bu çadırda yaşamıştı. Bayezid döneminde ortaya çıkan bu deprem tarihte Küçük Kıyamet adıyla bilinir. Tıpkı II. Bayezid döneminde olduğu gibi 1894 yılında da bir deprem oldu ve bu medrese o zelzeleden çok zarar gördü. Hem de öyle bir zarar gördü ki adeta oturulamaz hale geldi. Bu halde iken 1940 tarihinde aslına uygun bir restorasyon işlemi gerçekleştirildi. Ve medrese Vakıfça onarım işlemi gördü.Yapılan bu restorasyonda imzası olan tek kişi vardır. Bu kişi Y. Mimar Süreyya Yücel Bey’dir. Medrese seneler 1953’ü gösterdiğinde Şemsi Paşa Halk Kütüphanesi olarak karşımıza çıkar ve bu isimle tekrar hizmete açılmıştır.

HABERE YORUM YAP

HABERE YAPILAN YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.